kwadraty

Miasta obszaru SSS LGD

Najważniejsze miasta naszego obszaru

Lidzbark

Lidzbark to malowniczo położone miasteczko z ponad 710 letnią historią, usytuowane w południowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, w powiecie działdowskim nad rzeką Wel i Jeziorem Lidzbarskim. Znajduje się na pograniczu Garbu Lubawskiego i Równiny Urszulewskiej. W pobliżu znajdują się dwa parki krajobrazowe: Górznieńsko-Lidzbarski i Welski. Od 1997 r. patronem miasta jest św. Wojciech.

Mieszkańcy miasta to lidzbarzacy lub lidzbarczanie (obie formy są poprawne).

Od 1975 roku Lidzbark posiada status miasta turystycznego, ma rozwiniętą bazę noclegową i gastronomiczną.

Historia

Lidzbark został założony w 1301 roku, na prawie niemieckim. Po nadaniu ziemi chełmińsko-michałowskiej Krzyżakom w 1303 roku zbudowano zamek i ufortyfikowane miasto. Zakonowi zależało na szybkiej budowie miasta ze względu na sąsiedztwo z Mazowszem. Podczas budowy od początku nadano mu charakter obronny. Również w tym okresie wybudowano m.in. kościół pw. św. Wojciecha, zamek, młyn i ratusz. Lidzbark otrzymał prawa miejskie na początku XIV wieku (ok. 1325). Mieszkańcy przystąpili do Związku Pruskiego w 1454 r. W 1466 roku miasto znalazło się w granicach Polski (po zawarciu II pokoju toruńskiego z Zakonem), a zaraz po tym rozpoczął się szybki rozwój "grodu nad Welem", który uzyskał liczne przywileje królewskie. Pierwszy rozbiór Polski spowodował, że po 1772 miasto znajdowało się w granicach Prus, z wyjątkiem lat 1807-1815, kiedy to stanowiło część Księstwa Warszawskiego. W 1887 r. przez miasto przeprowadzono trasę kolejową z Działdowa do Brodnicy. Do granic Polski miasto powróciło dopiero 18 stycznia 1920 roku. W 1939 przeniesiono je z województwa pomorskiego do województwa warszawskiego. W czasie II wojny światowej, kiedy miasto zniszczono w 75%, wielu mieszkańców poniosło śmierć. Po wojnie Lidzbark był odbudowywany właściwie od początku.

Prawa miejskie

Pierwsze przywileje miejskie pochodzące z 1410 i 1414 roku świadczą o tym, że Lidzbark mógł otrzymać prawa miejskie nie wcześniej niż w XIV wieku. Wiele współczesnych nazw ulic wskazuje na to, że pochodzą one z dość odległych czasów. Takie ulice jak: Zamkowa, Podzamcze, Kościelna, Piaski, Stare Miasto, Sądowa czy też Słomiany Rynek mają pochodzenie historyczne.

Nazwa miasta

Charakterystyczna dla średniowiecznych źródeł jest zmienność nazw w poszczególnych dokumentach. Formy zapisu nazwy dzisiejszego Lidzbarka ewoluowały w następujący sposób: Liczburg, Ludbarc, Luterber, Ludbarz,Liantenberg, Lutterberg, Lutembergk, Luterburg, Litteberg, Lutinberg, Luthbork,Lautenberg, Lautemberg, Lautemburg, Ludberg i Lautenburg.

Językoznawcy przyjmują, że nazwa miasta pochodzi od XIV-wiecznego komtura chełmskiego Otto von Lutterberga, któremu Lidzbark zawdzięczać miał otrzymanie praw miejskich. Wyewoluowała z niej ostateczna forma niemiecka Lautenburg, zaś już w XVII w. notowane jest równolegle spolszczenie fonetyczne do postaci Lidzbark.

Herb Lidzbarka

Miasto posiada swój herb od XIV wieku – na niebieskiej tarczy znajduje się żółta głowa konia z rogiem na czole. 

Herb Lidzbarka wiąże się z jego założeniem. Z braku wiarygodnych dokumentów trudno jest ustalić, czy herb miasta pochodzi z okresu rządów krzyżackich, czy też został ustanowiony dopiero po pokoju toruńskim, czyli po 1466 roku. Najstarszy dokument, który przetrwał z herbem Lidzbarka pochodzi dopiero z 1571 roku. Była nim wtedy głowa jednorożca, czyli głowa konia z rogiem na czole. Taki herb znajduje się na pieczęci miejskiej. Należy podkreślić, że pierwszym historykiem niemieckim, który stwierdzał, że herbem miasta Lidzbark jest głowa jednorożca, był F.A. Wossberg. W XVII wieku sporządzono nową pieczęć miasta również z głową jednorożca w tarczy z napisem "Sigillum Civitatis Lautenburgensis". Pieczęć ta przetrwała blisko 200 lat, aż do czasów rozbiorowych.

W okresie rządów pruskich miasto miało herb przedstawiający orła pruskiego. W 1886 roku mieszkańcy postanowili przywrócić miastu dawny herb i zwrócili się w tej sprawie do Archiwum w Berlinie, z prośbą o potwierdzenie jego autentyczności. Na podstawie orzeczenia archiwum wydało orzeczenie, że herbem Lidzbarka jest głowa jednorożca z rogiem na czole. Władze Lidzbarka kazały jednak sprawić miastu pieczęć z całą figurą jednorożca. Stało się to dlatego, że Beckherrn w swojej monografii o herbach miast pruskich mylnie twierdził, że Lidzbark ma herb przedstawiający całego jednorożca. Wykorzystując opinie Beckherrna, władze miasta nie zezwoliły na używanie dawnego herbu.

W okresie międzywojennym, jak również zaraz po II wojnie światowej, używano herbu przedstawiającego całą figurę jednorożca. Mieszkańcy po powrocie do macierzy w 1920 roku, na skutek dawnej propagandy pruskiej, byli skłonni wierzyć w słuszność takiego herbu.

Od czego natomiast pochodzi herb miasta, nie daje się w ogóle ustalić, po prostu z braku jakichkolwiek przesłanek. Jeśli chodzi o pierwotny kolor tarczy i głowy jednorożca to przypuszcza się, że tarcza była błękitnego, zaś głowa żółtego. Taki właśnie herb dla Lidzbarka zatwierdziło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji Rzeczypospolitej Polskiej.

Komunikacja

Kolej
Przez Lidzbark przebiega linia kolejowa nr 208 Działdowo-Chojnice, obsługująca zarówno transport pasażerski jak i towarowy. Należy ona do linii o państwowym znaczeniu (jednotorowa). Na terenie miasta przy linii kolejowej usytuowane są dwie stacje kolejowe. 1 lutego 2007 roku kolejowy ruch pasażerski został wstrzymany z powodu braku dofinansowania ze strony Urzędu Marszałkowskiego w Olsztynie. Obecnie przez Lidzbark jeżdżą tylko pociągi towarowe.

Drogi

Lidzbark położony jest przy drogach:

-droga wojewódzka nr 541 Lubawa – Lidzbark – Żuromin – Sierpc – Dobrzyń nad Wisłą
-droga wojewódzka nr 544 Brodnica – Lidzbark – Działdowo – Mława –Przasnysz - Ostrołęka

Walory turystyczne

Walory turystyczne Lidzbarka i rozwijająca się baza turystyczna zostały docenione przez turystów, którzy w konkursie prasowym w 2012 r. wybrali Lidzbark „Letnią Stolicą Warmii i Mazur”.

Położenie miasta, bliskość jezior i dużego kompleksu leśnego oraz zabytkowy układ urbanistyczny, estetyka i kameralność, stwarzają dobre warunki do rekreacji i wypoczynku. Okolice miasta, jak i Gmina Lidzbark charakteryzują się wysokimi walorami przyrodniczymi. Stanowią wymarzone miejsce wypoczynku i rekreacji dla miłośników wędkarstwa, kajakarstwa, grzybobrania, wycieczek pieszych, rowerowych, a także konnych.

Gmina spełnia warunki dla rozwoju turystyki i agroturystyki. Posiada ciekawe tereny, które przyciągają widokami, bazę noclegową i gastronomiczną, a także bazę agroturystyczną. Na terenie gminy zlokalizowane są ośrodki wczasowe na około 850 miejsc. Charakterystyczną cechą regionu jest różnorodność cech środowiska przyrodniczego, co uwidacznia się w bogactwie flory i fauny oraz w zróżnicowaniu krajobrazu. Ważnym elementem przyrodniczym regionu są jeziora. Są to jeziora polodowcowe, głównie typu rynnowego. Najczęściej są one długie, wąskie o stromych brzegach, znacznych głębokościach i nie wyrównanym dnie. Układają się one w ciągi połączone ciekami. Większość jezior leży w ciągu rzeki Wel. Jeziora w zdecydowanej większości należą do zbiorników eutroficznych, czyli bogatych w substancje odżywcze. Największy ruch turystyczny obserwuje się nad jeziorami: Lidzbarskim,Piaseczno, Rumian i Kiełpińskim, wokół których zlokalizowano ośrodki wczasowe.

Na obszarze parków krajobrazowych, w poszczególnych Nadleśnictwach wyznaczone zostały również dydaktyczne ścieżki przyrodnicze.

Warto zobaczyć

W Lidzbarku funkcjonują dwie parafie Kościoła Rzymskokatolickiego parafia św. Wojciecha i parafia Wniebowzięcia NMP, dwa zbory protestanckie. Jeden z nich należy do Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, drugi jest częścią Kościoła Chrystusowego oraz Chrześcijański Zbór Świadków Jehowy.

Waro zobaczyć też:

-Budynki murowane: Budynek Urzędu Miasta z 1875 r., Szkoła Podstawowej nr 1 z 1875 r., Garbarnia z 1880 r., Dworzec kolejowy z 1889 r.,)

-Nie tylko sikawki – Muzeum Pożarnicwa

-Kamieniczki secesyjne z przełomu XIX i XX w.

 

(źródło: www.lidzbark.pl, Wikipedia.pl)

Zostaw komentarz

Zaloguj się lub zarejestruj aby móc dodawać komentarze.