kwadraty

Wszystkie atrakcje

Co? Gdzie? Kiedy?

Ocena miejsca:
0

Pieta ze Szreńska

Pieta ze Szreńska to drewniana rzeźba gotycka z pierwszej połowy XV w., któa znajduje się w kościele w Szreńsku. Wykonana jest z drewna lipowego, pokryta polichromią na bazie farb temperowych (smalty, zieleni malachitowej i minii) na kredowo-klejowej zaprawie.

Pieta ze Szreńska jest rzeźbą typowo przyścienną, do eksponowania frontalnego, starannie wykonana z trzech stron, które nie przylegają do ściany. Jest typowym, reprezentatywnym dziełem średniowiecznej sztuki sakralnej z obszaru Mazowsza.

Opis
Pieta przedstawia Madonnę siedzącą na zielonej skrzyni z miękkim wałkiem na siedzisku, trzymającą ciało Chrystusa. Główne założenie kompozycyjne stanowi pionowa linia Marii i krzyżująca się z nią ukośna leżącego na kolanach Chrystusa. Maria prawą ręką podtrzymuje głowę w lewej dłoni trzyma rękę Chrystusa. Sylweta Marii jest nieznacznie pochylona w lewo w kierunku głowy Chrystusa. Jej twarz w zgodzie z zasadą kanonu lirycznego jest łagodnie wymodelowana. Regularne rysy, pociągła twarz z wyraźnie uwypuklonymi policzkami. Brwi ściągnięte uniesione w łagodnym wyrazie cierpienia i zadumy, szerokie czoło, na policzku pod okiem widać spływającą łzę. Maria ubrana jest w czerwoną suknię, po której od głowy do samego dołu fałdami delikatnie spływa maforium.

Znajdujące się na kolanach Madonny ciało Jezusa o proporcjach wyraźnie zmniejszonych jest szczupłe i subtelne. Ciężarem przez biodra opiera się na lewym kolanie Marii. Na głowie korona cierniowa, twarz podłużna, oczy duże, zamknięte snem śmierci (otwarte, wywrócone białka), broda bezwładnie opuszczona przez to w niemym udręczeniu rozchylone usta, odsłonięte górne uzębienie. Tors powyżej pasa zwrócony teatralnie ku widzowi, klatka piersiowa znacznie wypięta, widoczne wyraźne żebra i wyraźnie ślady męki. Ręce zebrane w pasie, jedna z dłoni spoczywa w dłoni Marii druga dłoń konwulsyjnie podwinięta. Ciało Chrystusa od pasa prawie do kolan owinięta pofałdowanym białym perizonium. Nogi smukłe, bezwładnie opuszczone ledwie się opierają czubkami stóp na maforium Marii.

Historia
Nie jest znany dokładny czas powstania piety ani autor lub warsztat. Lata 1430 - 1440 zostały ustalone przez Tadeusza Dobrzenieckiego jako najbardziej prawdopodobny czas powstania Piety. Według niego jest ona mianowicie wiernym naśladownictwem Piety z Drobina pod względem formalnym i stylistycznym. Widoczne w formie i stylistyce wpływy burgundzkie współistnieją z wyraźnymi pierwiastkami prowincjonalnymi, co pozwala snuć domniemanie, że wyszła z rąk miejscowego pomocnika lub ucznia burgundzkiego mistrza związanego z biskupstwem płockim gdzie wcześniej posługę biskupią sprawował Aleksander z Malonne i skąd zaczęły na Mazowsze promieniować wpływy francuskie w sztuce.

Pieta praktycznie od zawsze znajduje się we wnętrzu niszy wykutej w północnej ścianie kościoła w Szreńsku, co ma negatywny wpływ na jej konserwację. Cyrkulacja powietrza wokół niej w połączeniu z warunkami klimatycznymi i niefachowymi zabiegami pielęgnacyjnymi przyczyniły się do tego, że na przestrzeni wieków była nie raz na skraju destrukcji. Rzeźba prawie całkowicie utraciła oryginalną polichromię i nosi stwierdzone przez specjalistów ślady ataku drewnojadów mające miejsce prawdopodobnie w dawnych wiekach. Pierwsze profesjonalne zabiegi konserwatorskie mające powstrzymać destrukcję podjęto dopiero w 1962 roku, jednak ze względu na skalę problemu i brak środków, zabiegi ograniczono do minimum. Gruntowne i kompleksowe prace konserwatorskie przeprowadził w 1983 mgr Zenon Lizun. Ostatnie zabiegi konserwatorskie przywracające rzeźbie dawną świetność przeprowadził Damian Lizun w 2002 roku.

(źródło: na podstawie Wikipedii)

Zostaw komentarz

Zaloguj się lub zarejestruj aby móc dodawać komentarze.